‘જીવન સરિતાને તીરે..’ “ગુજરાતમિત્ર”ના સૌજન્યથી સાભાર  દિનેશ પાંચાલ MO: 94281 60508

                                 નવરાત્રિ: યૌવનની આનંદરાત્રિ

        નવરાત્રિ અંત તરફ આગળ વધી રહી છે. મા શક્તિની ઉપાસનાનો એ પવિત્ર તહેવાર છે. યુવા પેઢીએ એ તહેવારનું નવીનીકરણ કર્યું છે. નવરાત્રિ હવે ભવાનીનો ઓછો અને યુવાનીનો ઉત્સવ વધારે બની ગયો છે. અસલના તાળી ગરબાને સ્થાને ડિસ્કો આવ્યો. પ્રેમી પંખીડાઓ માટે તો નવરાત્રિ એટલે પ્રેમની વસંત ઋતુ..! મોટા શહેરોમાં મોડી રાત સુધી માઈકો વાગતા રહે છે અને યુવાનોના બાઈકો ઘુમતા રહે છે. બાઈકની પાછલી સીટ પર કોકના ઘરની કુંવારી દીકરી બેઠી હોય ત્યારે પેલા ગરબાની કડી સાચી પડુ પડુ થઈ જાય છે. યુવાન દીકરીની ઘરે બેઠેલી  મા મનોમન માતાજીને પ્રાર્થના કરે છે: ‘માડી, દીકરી દીધી તેં ડાહી, પણ રાખજે લાજ તું માડી..! દલડાના શા થાય ભરોસા..? એ ક્યાં જઈ નંદવાઈ માડી..!’  દોસ્તો, ઉમરલાયક દીકરીના માવતરની ચિંતા જીભ કરતાં આંખો દ્વારા વધુ વ્યક્ત થાય છે. પ્રત્યેક નવરાત્રિમાં યુવાન દીકરીના માબાપના મનમાં ઝીણા તાવ જેવી એક ચિંતા રહે છે. એ ચિંતાનો તરજુમો કંઈક આવો હોઈ શકે: ‘દલડાના શા થાય ભરોસા..? એ ક્યાં જઈ નંદવાઈ માડી..!’

        અમારા બચુભાઈની દીકરીના દિલમાં પ્રેમના અંકુર નવરાત્રિમાં જ ફૂટ્યા હતાં. ત્યારથી તેઓ માને છે કે દીકરીને સંસ્કાર આપણે આપ્યા હોય પણ દેહ કુદરત આપે છે, એથી દીકરી પર ભરોસો થાય પણ તેની જુવાની પર ન થાય!’ ડોક્ટરો તેમના અનુભવના આધારે કહે છે કે, ‘નવરાત્રિ પછી અમારી પાસે અનમેરિડ છોકરીઓના ગર્ભપાતના કેસો ખૂબ આવે છે. યુવાન દીકરી ગરબા ગાવા જાય પછી તે ક્યાં જાય, તે કોણ જોવા જાય? ગરબાનો હૉલ છોડી તે બોયફ્રેન્ડ સાથે હોટેલમાં જાય ત્યાંથી માબાપની કમબખ્તી શરુ થાય. છોકરા છોકરીનું અજવાળામાં થયેલું ‘નયનમિલન’ અંધારામાં ‘દેહમિલન’ સુધી પહોંચી જાય છે. એ કારણે નવરાત્રિની મજા નવ મહિનામાં ફેરવાઈ જાય છે. પુરૂષપ્રધાન સમાજમાં છોકરાઓને ખાસ નુકસાન થતું નથી, પણ છોકરીના કપાળે એકવાર કલંકનું કાળુ ટીકું લાગી ગયું તો તે છુંદણું બની તેના જીવનમાં હંમેશને માટે કોતરાઈ જાય છે. જોકે સમાજની બધી દીકરીઓ એવી નથી હોતી. ૯૯ ટકા દીકરીઓ સંસ્કારી હોય છે. તેમના દિમાગમાં સંયમની બ્રેક હીરો હોન્ડાની બ્રેક જેટલી પાવરફૂલ હોય છે. એવી દીકરીઓ બોયફ્રેન્ડ સાથે મૈત્રિભંગ થાય તો થવા દે છે પણ શિયળભંગ થવા દેતી નથી. રાત્રે હોટલમાં ગાળેલો એક કલાક સમાજને દેખાતો નથી પણ તેને કારણે દીકરીના ભાવિ દાંપત્યનો દરેક કલાક જોખમમાં મૂકાઈ જાય છે. કેમકે દીકરી સાથે એક કલાક ‘રાસલીલા’ રમનાર પેલો ‘કનૈયો’ પણ એના ખુદના જીવનમાં એવી “હોટલછાપ બીબી” પસંદ કરતો નથી. સમાજની સર્વ દીકરીઓ આ વાત ગાંઠે બાંધી લે તો સમજો મા અંબામાની સાચી કૃપા થઈ. સમાજમાં ૯૦ ટકા શ્રદ્ધાળુઓ વસે છે. તેમને નવરાત્રિમાં થતો ઘોંઘાટ અને ગિરદી પણ પવિત્ર લાગે છે, કેમકે તે માતાને નામે થાય છે. ધાર્મિક સ્થળોની ગંદકી સામે તેમને ખાસ વાંધો નથી કેમકે ત્યાં ભગવાન વસેલો છે. નાસ્તિક ઈમાનદાર હોય તોય તે નથી ખપતો, પરંતુ ભગવા વસ્ત્રોમાં છૂપાયેલો ઠગ ગમી જાય છે. કેમકે તેના (બગલમાં ભલે છૂરી હોય પણ) મુખમાં રામ હોય છે.

         ગઈ કાલે રાત્રે યુવાનોને ડિસ્કો કરતાં જોઈ ભગવાનદાસકાકા બોલ્યા: ‘ભાઈ, અમારોય એક જમાનો હતો. અમારો કોઈ નાચણિયો દશ ફૂટથી નાની છલાંગ લગાવતો ન હતો!’ યુવાનો આંખોની ફૂટપટ્ટીથી માપી લે કે દશ ફૂટ એટલે ઓરડાની આ દીવાલથી પેલી દીવાલ સુધીનું અંતર..! પેલા વડીલ આઘાપાછા થાય એટલે તેઓ ખડખડાટ હસતા કહે: ‘કાકા નવરાત્રિમાં પણ છાંટોપાણી કરે છે કે શું? દશ ફૂટનો કૂદકો મારીને હનુમાનજીએ ગરબા ગાવા હોય તો તેને માટે પણ મુશ્કેલ બની રહે..!’ ખેર, આપણે ત્યાં ઉત્સવોની સુરુચિપૂર્ણ ઉજવણી થતી નથી તેથી સમાજને આનંદ ઓછો અને અશાંતિ વધુ મળે છે. કાયદો હોવા છતાં મોડી રાત સુધી માઈકનો ઘોંઘાટ ચાલુ રહે છે. દોસ્તો, તહેવાર હોય કે વ્યવહાર, સાધનશુદ્ધિ અને વિવેકબુદ્ધિ વિના ઉત્સવો સફળ થતાં નથી. આધિ વ્યાધિ અને ઉપાધીના આ યુગમાં ઉત્સવો ઓક્સિજન જેટલાં જરૂરી છે. બે આંસુ વચ્ચે માણસે એક સ્મિત ગોઠવી દીધું છે. બે ડૂંસકા વચ્ચે એણે એક હાસ્ય ગોઠવી દીધું છે. એ સ્મિત અને હાસ્ય એટલે તહેવારો અને ઉત્સવો..! પ્રત્યેક તહેવારો સાથે તેના અનિષ્ટો ભળેલા હોય છે. બહુધા તે માનવપ્રેરિત હોય છે. વિવેકબુદ્ધિની ચાળણીથી તેને ગાળીને શુદ્ધ કરીશું તો ઉત્સવોની મધુરતા માણી શકાશે. ખેર.. સૌને નવરાત્રિની  હાર્દિક શુભકામના.!’                                             

                                                      ધૂપછાંવ

          તહેવારો એટલે જીવનપથ પર આવતા ઘટાદાર વૃક્ષો, જેની શિતળ છાયામાં થાકેલો મુસાફર ઘડીક વિસામો લઈ શકે છે.

       

One thought on “

  1. “ખેર, આપણે ત્યાં ઉત્સવોની સુરુચિપૂર્ણ ઉજવણી થતી નથી તેથી સમાજને આનંદ ઓછો અને અશાંતિ વધુ મળે છે.” સાચી વાત..

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s